Nauka

W ramach programu naukowego tegorocznej Karuzeli Cooltury swoje atrakcje przygotowali:
- Centrum Nauki Kopernik
- Polskie LNG

Program Centrum Nauki Kopernik na Karuzeli Cooltury

Przed Warszawskim Centrum Nauki Kopernik kłębi się kilkusetosobowa grupa turystów. Kolejka na kilka godzin oczekiwania, ale każdy cierpliwie czeka na swoją kolej. Wszyscy wiedzą, że warto. Co tego nowoczesnego muzeum nauki codziennie przyjeżdżają tłumy z całej Polski. Nikt nie wyszedł jeszcze z niego rozczarowany. Co jednak zrobić, gdy do Warszawy daleko, a stanie w kilometrowym ogonku wydaje się mało atrakcyjnym pomysłem na ciepły letni dzień? Rozwiązanie jest proste. Należy pojechać do Świnoujścia na Karuzelę Cooltury w ramach której przez 3 dni w specjalnym namiocie Centrum Nauki Kopernik będzie można obejrzeć i dotknąć 15 najciekawszych eksponatów, przywiezionych specjalnie dla Karuzeli Cooltury z Warszawy. Zwiedzający będą mogli sprawdzić między innymi jak silne jest ludzkie serce, zobaczyć na własne oczy kulę plazmową, poćwiczyć pamięć, dowiedzieć się jak powstaje film i jak posłużyć się prawdziwym szyfrem, sprawdzić szybkość swoich reakcji i przekonać się jak w rzeczywistości działają zmysły słuchu i wzroku. Nauka nawet w trakcie wakacji może być fascynująca.

Udział w eksperymentach Centrum Nauki Kopernik 22-24 lipca w godz. 12.00-18.00 w Strefie Nauki przy ul. Trentowskiego.

Dowód na twierdzenie Pitagorasa
Stojak z obracającą się płytą. Ciecz przepływająca między „kwadratami” zbudowanymi na przeciwprostokątnej i przy- prostokątnych trójkąta prostokątnego, ilustruje twierdzenie Pitagorasa.

 

 

 

Tablica Galtona
Stojak z obracającą się płytą-tablicą. Spadające kulki odbijają się od rozmieszczonych na ich drodze pręcików i trafiają do rynienek znajdujących się u dołu tablicy. Rozmieszczenie kulek w rynienkach odpowiada tzw. rozkładowi Gaussa.

 

 

Szyfry
Demonstracja kilku prostych szyfrów, takich jak: szyfr Cezara, szyfrowanie przy pomocy tabliczki-maski, odczytywanie zaszyfrowanego słowa ze zbioru liter po przyłożeniu tabliczki-klucza.

 

 

 

Łamigłówki
Zadania mające na celu m.in. rozdzielanie elementów, układanie określonych kształt z elementów itp.

 

 

 

Najszybsza zjeżdżalnia
Trzy kulki staczają się po torach w kształcie: równi pochyłej, hiperboli i cykloidy. Eksponat obrazuje zagadnienie kształtu toru, po jakim poruszająca się kulka najszybciej pokona odległość między dwoma punktami położonymi na różnych wysokościach.

 

 

 

Dziwne walce
Dwa walce staczają się po równi pochyłej. Walce ważą tyle samo i mają takie same rozmiary, ale ich masa jest inaczej rozłożona. Eksponat ilustruje zależność prędkości poruszania się walców od rozmieszczenia masy: oś obrotu – obwód.

 

 

 

Wirujące krzesełko
Eksponat obrazuje teorię zachowania momentu pędu. Składa się z obrotowego krzesła i obciążonych kół rowerowych z uchwytami. Zmiany pozycji rozkręconego koła powodują obracanie krzesełka.

 

 

 

Uwięziona piłka
Piłka plażowa unosi się w strumieniu powietrza. Zjawisko spowodowane jest właściwościami poruszającego się powietrza (strumienia). Sprawia on, że piłka znajdująca się na krawędzi strumienia jest wciągana w głąb, ponieważ szybko poruszające się powietrze wywiera na piłkę mniejsze ciśnienie niż powietrze nieruchome.

 

 

Silny jak serce
Sylwetka ciała z ręczną pompką w miejscu serca. W „szyi” umieszczona jest przeźroczysta rurka z której pod wpływem pracy pompki tryska zabarwiona ciecz. Eksponat pozwala sprawdzić czy jest się stanie pompować krew z taką wydajnością jak serce, przy 3 różnych rodzajach aktywności.

 

 

Bańki mydlane
Ustawiona pionowa rama z zamocowaną poprzeczką, która może zostać zanurzona w misce, a następnie (przy pomocy linki) wyciągnięta do góry, rozpinając dużą błonę mydlaną. Obok, na stoliku znajduje się kilka różnych ramek ze stali nierdzewnej (okrągła, prostokątna, sześcian), na których można rozpiąć błony mydlane o różnych kształtach.

 

 

Stanowisko próżniowe
Obracająca się, przezroczysta rura z pleksi przymocowana do podstawy-pompy. W rurze umieszczono ptasie piórko i gumkę do ścierania. Przedmioty w niej umieszczone spadają z różną (gdy w rurze znajduje się powietrze) lub równą (po wypompowaniu powietrza z rury) prędkością.

 

 

Półkule magdeburskie
Pompka próżniowa i półkule magdeburskie. Po wypompowaniu spomiędzy półkul powietrza ich rozerwanie staje się prawie niemożliwe. Eksponat ilustruje siłę ciśnienia atmosferycznego wywieranego z zewnątrz na półkule (ogólnie obiekty).

 

 

 

Kula plazmowa
Szklana kula zawiera niewielką ilość mieszanki gazów szlachetnych: helu i argonu. W środku kuli umieszczona jest elektroda podłączona do źródła wysokiego napięcia. wytwarzającego wewnątrz kuli duże pole elektryczne. Ruch wiązek elektronów powoduje wzbudzenie napotkanych cząsteczek gazu, któremu towarzyszy świecenie. Ręka przyłożona do kuli przyciąga nitki wyładowania, ponieważ prąd przepływa przez nią łatwiej niż przez powietrze wokół kuli.

 

 

Generator van de Graaffa
Urządzenie generuje silny ładunek elektryczny jednego znaku. Ładunek ten przepływa no osobę dotykającą czaszy generatora, gdy ta stoi na izolowanym elektrycznie od ziemi stołku. Ładunki rozmieszczone na ubraniu, skórze i włosach odpychają się, powodując m.in. unoszenie włosów.

 

 

Znikające barwy
Urządzenie składa się z zaciemnionej komory i umieszczonego w niej obrazka. Oświetlany jest on kolejno światłem białym i monochromatycznym: czerwonym, zielonym, niebieskim. W zależności od wybranego oświetlenia zmieniają się barwy przedmiotów na obrazku.

 

 

Częstotliwości jakie słyszymy
Przestrajany generator z dużą skalą częstotliwości akustycznych i wzmacniacz z głośnikami (słuchawkami). Eksponat pozwala sprawdzić zakres słyszanych częstotliwości.

 

 

 

Ludzkie ciało – trójwymiarowa układanka
Model korpusu i głowy człowieka, wewnątrz którego umieszczone są ściśle dopasowane do siebie narządy w różnych kolorach. Zadanie polega na ułożeniu narządów w odpowiednich miejscach.

 

 

 

Sprawdź swoją pamięć
Urządzenie wyposażone w sześć podświetlanych przycisków oraz elektroniczny licznik. Zadanie polega na powtórzeniu kolejności włączania się lampek-przycisków. Z każdą próbą, powtarzana sekwencja zwiększa się o jeden błysk.

 

 

 

Szybkość reakcji
Urządzenie demonstrujące współdziałanie układu nerwowego i układu ruchu. Urządzenie bada szybkość reakcji użytkownika na bodźce świetlne i dźwiękowe oraz ich kombinację na zasadzie: sygnał – wciśnięcie odpowiedniego przycisku.

 

 

 

Oszukaj swój wzrok
Stanowisko do wykonywania prostych czynności manualnych w różnych okularach zniekształcających obraz. Wśród zadań wymagających koordynacji wzrokowo- ruchowej, które musi wykonać użytkownik w okularach jest m.in. ułożenie kilkuelementowej układanki.

 

 

Oszukaj swój słuch
Stanowisko, w którym tekst czytany do mikrofonu odtwarzany jest w słuchawkach z pewnym opóźnieniem.

 

 

 

Jak powstaje film?
Głównym elementem stanowiska jest zoetrop, czyli zamocowana na obrotowej podstawce „tortownica”, w której boku wycięte są wąskie pionowe szczeliny, a w środku prędkością umieszczony pasek z rysunkami kolejnych faz ruchu. Rozkręcenie urządzenia i obserwacja obrazków wywołuje złudzenie ruchu.

 

 

 

LNG – INFORMACJE

LNG (z ang. Liquefied Natural Gas) oznacza skroplony gaz ziemny, czyli metan. W skład LNG wchodzą także niewielkie ilości innych węglowodorów. LNG jest paliwem produkowanym z gazu ziemnego poprzez usuwanie zanieczyszczeń, a następnie zmianę jego stanu skupienia pod wpływem bardzo niskiej temperatury – około minus 160 stopni Celsjusza. Po skropleniu otrzymujemy bardzo czyste i przyjazne środowisku źródło energii. LNG jest bezbarwny i bezwonny, nietoksyczny. Nie zawiera dwutlenku węgla, jak i nie powoduje korozji. Skroplony gaz ziemny ma objętość około 600 razy mniejszą niż w stanie lotnym – naturalnym. Przez to jest bardziej ekonomiczny w magazynowaniu, jak i transporcie, i to zarówno statkami – w postaci LNG, jak i cysternami samochodowymi.

Gaz – codziennie używamy go w naszych domach – do gotowania, ogrzewania. Każdego dnia setki tysięcy metrów sześciennych tego surowca wykorzystuje się w przemyśle. Jest niezastąpiony przy produkcji niemalże wszystkiego: leków, płytek ceramicznych, nawozów czy szkła. Może być wydobywany z ziemi, jak i spod dna morza. Trafia do nas rurociągami, jakie oplatają niemalże całą Europę. Ale można go także transportować z dalszych stron świata – drogą morską skroplony gaz ziemny trafia do odbiorców dzięki terminalom LNG do regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego, których w samej Europie jest aż 19.

Polski terminal LNG w Świnoujściu, który buduje spółka Polskie LNG, będzie pierwszym tego typu obiektem w Europie Środkowo-Wschodniej. Będzie też pierwszym terminalem w basenie Morza Bałtyckiego. Powstające na prawobrzeżu Świnoujścia przedsięwzięcie, potocznie zwane gazoportem, to zespół czterech inwestycji. Są nimi: terminal LNG, port zewnętrzny wraz falochronem wchodzącym 3 km w głąb Morza Bałtyckiego, nowa infrastruktura portowa oraz ponad 80 km infrastruktura do przesyłu gazu.

Trochę mrozu w środku lata.

Temperatura w jakiej następuje proces skraplania LNG jest bardzo zbliżona do temperatury skraplania azotu. To właśnie ciekły azot, na co dzień wykorzystywany w przemyśle spożywczym, elektronicznym, a także w medycynie, będzie niekwestionowanym bohaterem naszych pokazów i eksperymentów. Będzie można przekonać się jaki wpływ mają bardzo niskie temperatury na wszystko co nas otacza.

22. lipca, atrakcja dnia – Skruszona Róża

23. lipca, atrakcja dnia – Szalony Fryzjer

24. lipca, atrakcja dnia – Balonowy Zawrót Głowy

W przerwach pomiędzy pokazami zapraszamy na spotkania z ekspertem Polskiego LNG oraz pokazy filmów i animacji.

DOSWIADCZENIA Z WYKORZYSTANIEM CIEKŁEGO AZOTU

Temperatura ciekłego azotu wynosi prawie -200 stopni Celsjusza, a właściwościami jest bardzo zbliżony do LNG. Można w nim zamrozić wszystko co tylko przyjdzie nam do głowy.

KRUSZENIE RÓŻY

Za pomocą ciekłego azotu zamrażamy kwiat róży. Lekkie uderzenie powoduje efektowne skruszenie się rośliny.

ZAMIAST MŁOTKA

Wykorzystanie nietypowego narzędzia. Banan, naturalnie owoc miękki i delikatny, po spotkaniu z ciekłym azotem zmienia się w twarde narzędzie, którym z powodzeniem można … wbijać gwoździe w deskę!

TEST ODWAGI

Zawsze jest wielu chętnych by udowodnić swoją odwagę. Czy tym razem znajdzie się ktoś tak odważny, że pozwoli wylać sobie azot na rękę ? Dużo dymu i mnóstwo radości.

SUPER FRYZJER

Naprawiamy rozdwojone końcówki włosów, maczając je w ciekłym azocie. Wrażenie dymiącej głowy jest niezapomniane!

SZALONY BARMAN

Dymiące drinki. Nic innego jak azot w napoju. Przez słomkę swobodnie możemy pić taki napój budząc zdziwienie wśród otaczających nas ludzi. Najśmieszniejsze jest jednak jedzenie ciastek np. biszkoptów, zamoczonych w azocie. Po ugryzieniu takiego ciasteczka zaczynamy buchać parą z buzi i z nosa jak Smok Wawelski…

EKSPERT

Fakty i ciekawostki związane z gazem LNG. Nasz ekspert przybliży tematykę skroplonego gazu ziemnego oraz budowy gazoportu.

FILMY I ANIMACJE

Pokazy z użyciem lng w wykonaniu naukowców z Akademii Górniczo-Hutniczej z Krakowa oraz animacje 3D dzięki którym można już dzisiaj podziwiać świnoujski gazoport.

Patronat honorowy:

Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP

Organizatorzy:

Centrum Twórczości Narodowej Miasto Świnoujście Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego

Partner:

Drei Kaiserbädern